Twijfel je nog? Neem een kijkje tussen onze veelgestelde vragen

Een bouwovertreding doet zich voor wanneer een gebouw afwijkt van wat in de meest recente bouwvergunning is toegestaan. Soms gaat het om een overtreding die officieel werd vastgesteld via een proces-verbaal, maar veel vaker blijft de inbreuk onopgemerkt. In zulke gevallen zijn zowel de huidige eigenaar als de gemeente, het kadaster of het stedenbouwkundig uittreksel niet op de hoogte. Dergelijke afwijkingen komen vaak voor bij aspecten zoals het bouwvolume, de dakconfiguratie, interne aanpassingen, gevelwijzigingen, raamopeningen, functiewijzigingen, het aantal wooneenheden of bijkomende verhardingen.

Een regularisatie betekent dat je een bestaande situatie met bouwovertredingen alsnog in orde brengt. Daarvoor moet je een omgevingsvergunning aanvragen om uitgevoerde werken — zoals een verbouwing of een verandering van gebruik — officieel te laten goedkeuren. Met andere woorden: je vraagt een vergunning aan voor werken die al gebeurd zijn, zodat de overheid kan beoordelen of deze alsnog vergund kunnen worden.

Wanneer je kunt aantonen dat bepaalde constructies of functies al bestonden vóór de invoering van het gewestplan (vaak eind jaren ’70), kunnen ze worden opgenomen in het vergunningenregister onder de noemer ‘vermoeden van vergunning’.

Om dit aan te tonen, kun je gebruikmaken van verschillende soorten bewijsstukken, zoals oude bouwplannen, historische luchtfoto’s, gegevens uit het bevolkingsregister, notariële aktes, getuigenverklaringen, energiemeterstanden, huurcontracten of uittreksels uit het kadaster.

Belangrijk om te weten: een vermoeden van vergunning wordt niet beoordeeld op basis van de huidige regelgeving en is niet gebonden aan wettelijke maximumtermijnen.

Het vergunningenregister bestaat sinds 1962. Bouwaanvragen van vóór dat jaar zijn daar dus niet in opgenomen en worden toelatingen genoemd.

Wanneer een gebouw uitsluitend zo’n oude toelating heeft, kan het alsnog onder het ‘vermoeden van vergunning’ worden opgenomen in het vergunningenregister — op voorwaarde dat het gebouw sindsdien niet gewijzigd is.

Prekadastratie betekent dat een perceel of een gebouw een nieuw kadastraal nummer krijgt. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer een grond wordt opgesplitst of wanneer een appartementsgebouw wordt verdeeld in afzonderlijke wooneenheden.

Deze prekadastratie is nodig om een notariële basisakte te kunnen opstellen en moet altijd overeenkomen met de correcte stedenbouwkundige of omgevingsvergunning.